• امروز : شنبه - ۱۴ تیر - ۱۳۹۹
  • برابر با : 14 - ذو القعدة - 1441
  • برابر با : Saturday - 4 July - 2020
0

میل امام املش از نگاه دیگر

  • کد خبر : 27472
  • ۲۵ آبان ۱۳۹۴ - ۲۰:۵۹
میل امام  املش از نگاه دیگر

میل عبارت است از بنایی منفرد و مشخص که در مسیر راهها ساخته میشده و هدف از ساخت آن ،راهنما و نشانه بودن برای رهگذران جهت انتخاب مسیر اصلی بوده است .از زمانهای قدیم در مسیر راه هایی که کمتر از کنار آبادیها میگذشت و در مناطق جغرافیایی باتیپولوژی یکنواخت توسط حکومتها ،خیرین و مردم […]

میل عبارت است از بنایی منفرد و مشخص که در مسیر راهها ساخته میشده و هدف از ساخت آن ،راهنما و نشانه بودن برای رهگذران جهت انتخاب مسیر اصلی بوده است .از زمانهای قدیم در مسیر راه هایی که کمتر از کنار آبادیها میگذشت و در مناطق جغرافیایی باتیپولوژی یکنواخت توسط حکومتها ،خیرین و مردم … میل های راهنما ساخته می شدند .

 

صبح رانکو ه -مرتضی یوسف زاده: میلها عموماً با پلانی مدور ساخته شده و در جانمایی مکان ساخت آنها حداکثر دقت را در انتخاب مکانی که حوزه دید وسیعی داشته باشد لحاظ میگردید . بنایی که با پلان مدور و با استفاده از سنگ لاشه کوهی در فاصله حدود یک کیلومتری شمال شرقی روستای امام از توابع دهستان سمام بخش رانکوه شهرستان املش ساخته شده از همین نوع است .برخلاف نوشته ها و گفته ها این بنا یکمیل و صرفا با کاربری راهنمای مسافران است . و آتشکده ساسانی یا برج و قلعه نیست که بعضا در معرفی این اثر ذکر میشود و هر کدام از تعاریف و عناوین فوق مقولهای جدا در معماری و کاربری محسوب شده که به اختصار گفته می شود .برج عبارت است از مکانی که در گرداگرد و اطراف دروازه های قلعه و یا هر بنای دیگری که با ارتفاع بیشتری نسبت به دیوار آن بنا (در دوره تاریخی عموما با پلان مدور )و بعضا بصورت کنگره دار جهت استقرار سربازان برای دفاع ساخته می شد ؛اطلاق می گردد. آتشکده های ساسانی نیز با معماری متفاوتری نسبت به برج و میل ساخته میشدند و تعریف کلی آن عبارت از بنای چهارتاقی که از هر طرف باز و گنبدی به عنوان پوشش داشته باشد. بنابر این تعاریف ؛نباید “میل امام “را آتشکده ساسانی یا برج امام بنامیم . میلهای راهنما در گذشته در کنار شاهراههای کاروانرو ساخته میشدند. و تعدادشان بیشتر از این بود که امروز وجود دارد. در گذشته کاروانها را فردی به عنوان راهنما و بلدچی با توجه به نشانه ها و مکانهای بین راهی هدایت می کرد و در مسیر راه از عوارض طبیعی شاخص مثل آبشار ها ، صخره های بزرگ ، درختان کهنسال و همچنین میلهای راهنما کمک میگرفت .

صعود-میل-امام7

با نظر به اینکه شهر تیمجان از قرنهای ۷ و ۸ هجری قمری بعنوان مرکز سیاسی و تجاری شرق گیلان بوده و ارتباط این شهر با دیلمان و قزوین (مرکز ایران ) از این مسیر یعنی از ارتفاعات بالای روستای امام می گذشت وجود میل راهنمای امام توجیه پذیر مینماید . با انتخاب قزوین بعنوان پایتخت صفوی و رونق تجاری در شهر تیمجان که حتی جهت سهولت در تجارت مجوز ضرب سکه نقره را در این دوره (صفوی )دریافت مینماید و همچنین ارتباط تجاری دیگر شهر های ساحلی دریای خزر از طریق گیلان با قزوین ،اهمیت راههای ارتباطی این منطقه دو چندان می شود.

در جانمایی این میل حداکثر دقت و تیز بینی صورت گرفته که از دورترین نقاط قابل دید باشد. بنا با سنگ لاشه و با ملاط گچ کوهی با پلانی مدور ساخته شده است ارتفاع کنونی آن در بلند ترین نقطه چیزی کمتر از هفت متر است . که (با توجه به ریزش آواری سنگهای اطراف ) در گذشته میبید بیشتر از این بوده باشد قطر دیواره میل از ۱۲۰ تا ۱۴۰ سانتی متر متغیر است .قطر داخلی حدود ۱۶۰سانتیمتر است . جای تیرکهای دیواره داخلی بنا مکانی برای استقرار افراد جهت نگهبانی نمی باشد .دیواره بیرونی میل با گچ و آهک پوشش داده شده بود که بر اثر مرور زمان ووزش بادهای شدید باعث از بین رفتن این نما و حتی ملاط بین رجچینی سنگها شده که امروزه تهدید و آسیب جدی برای تخریب این اثر به حساب آمده و وضعیت استحفاظی بنا را نامطلوب کرده است که نیاز به مرمت اصولی و فنی را ضروری مینماید.

این بنا بسیار ارزشمند و در نوع خود شاخص است ،که در شرق گیلان تنها میل باقی مانده میباشد . وجود آن معرف اهمیت استراژیک گذشته منطقه در تجارت ،سیاست و حتی امنیت می باشد . گمانه زنیها درباره قدمت دقیق میل بدون کارهای آزمایشگاهی و مطالعات باستان شناختی کمی دشوار است .اما از این طریق سایر مولفه های موجود گمانه زنی های نسبی را می توان جهت تعیین قدمت انجام داد. که به بعضی از موارد پرداخته خواهد شد .از لحاظ تاریخی در هیچ یک از متون گذشته نامی از این اثر برده نشده که قدمت آن مشخص باشد.

با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی گیلان کمتر بنایی از گذشته دور باقی مانده و به این عامل عواملی مثل جنگهای مداوم ، آشوبها که باعث تخریب قلعه ها ،بناهای عام المنفعه ،شهر ها و…. بصورت عمد و ازروی تخاصم و همچنین تخریب بناهای قدیمی و استفاده از مصالح آن برای ساخت بنای جدید که سبب از بین رفتن آثار قدیمی تر میگردد را باید افزود .با توجه به توسعه تجاری سیاسی تیمجان و قزوین در دوره تیموری (کیایی در گیلان ) و همچنین دستور شاه عباس اول صفوی جهت توسعه و توجه به راههای ارتباطی ساخت کاروانسرا ها ، پل ها ، میل ها و احداث راه های جدید و سنگفرش کردن راه ها در ایران و توجه ویژه شاه مذکور به توسعه و زیر ساخت راه های گیلان ، که منجر به ساخت چندین کاروانسرا ،پل و راه های سنگ فرش در جلگه و کوهستان گردید ؛نباید قدمت این بنا به مدتی بیش از این دو دوره (صفوی تا تیموری ) باشد . با بررسی گونه شناسی دوره های ،مقایسه و شیوه تکنیک ساخت اثر نیز همین زمان ها _احتمالاً دوره صفوی )را می توان عنوان کرد .

اهمیت و ارزش این اثر بیشتر از قدمت تاریخی ،خود بنا است که بعنوان یک بنای شاخص در بین تمام آثار منطقه خود نمایی می کند و در معرفی سایر جاذبه های تاریخی منطقه ،نقش مکمل را ایفا می نماید. و این مهم وظیفه فرد فرد مارا در کمک به حفظ ،مرمت و معرفی آن دو چندان می کند .شاید کمتر کسی در شهرستان املش خود میل امام و یا تصویر آن را ندیده باشد اما متاسفانه مشاهده می شود نهاد ها و ارگانهایی که اقدام به معرفی جاذبه های توریستی و تاریخی شهرستان در قالب بروشور ، بنر و…… اقدام می نمایند.

 

میل-امام-1

در معرفی این اثر ارزشمند بجای تصویر میل امام از تصویر برج جنوبی قلعه لمسر در الموت قزوین که بصورت نیمه تخریب است و یا از تصویر برجی که در قلعه گرم آور (که نیمه پایینی این برج از سنگ و نیمه بالایی از خشت است ) به جای میل امام استفاده می شود.

 

منبع:فصلنامه  آوای املش

 

 

لینک کوتاه : https://rankoohnews.ir/?p=27472

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.