• امروز : یکشنبه - ۳۰ شهریور - ۱۳۹۹
  • برابر با : 3 - صفر - 1442
  • برابر با : Sunday - 20 September - 2020
2

بررسی تزئینات خانه محمد تقی خان صوفی در املش

  • کد خبر : 13761
  • ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ - ۱۵:۴۵
بررسی تزئینات خانه محمد تقی خان صوفی در املش

اختصاصی/ معماری یکی از بارزترین جلوه های فرهنگ انسانی و تزئینات وابسته به آن ، از ناب ترین بازتاب های اعتقادات و روحیات کاربران آن به شمار می آید.     “پایگاه اطلاع رسانی صبح رانکوه”/ طاهره تراضی: تزئینات در معماری می تواند نقش زیبایی شناختی سازه ای و مفهومی ایفا کنند این تزئینات از […]

اختصاصی/ معماری یکی از بارزترین جلوه های فرهنگ انسانی و تزئینات وابسته به آن ، از ناب ترین بازتاب های اعتقادات و روحیات کاربران آن به شمار می آید.

 

 

“پایگاه اطلاع رسانی صبح رانکوه”/ طاهره تراضی:

تزئینات در معماری می تواند نقش زیبایی شناختی سازه ای و مفهومی ایفا کنند این تزئینات از کوچکترین اجزای معماری در ساده ترین صورت ممکن تا کلی ترین و عمده ترین بخش های معماری مانند گنبدها و شبستان ها با انواع مصالح در پیچیده ترین شکل های هندسی و انتزاعی و روش های گوناگون را شامل می شوند پژوهش حاضر که اساس آن را مطالعات کتابخوانه ای ، مشاهدات مستقیم و مصاحبه شکل داده به بررسی تزئینات به کار رفته در خانه محمدتقی خان صوفی می پردازد در این خانه که متعلق به دوراشن قاجار بوده و در شهرستان املش واقع است به وفور از فنون تزئینی گچ بری چوب کاری و کاشیکاری استفاده شده است .
معماری ایرانی با ریشه های عمیق و تاریخی خود، حداقل به دوران یکجانشینی در بیش از تاریخ و ایجاد اولین خانه ها در کنار کشتزارها ، بر می گردد. با گذر زمان ، معماری سیر تحولی و تکاملی خود را پیمود، تا این که در دوران تاریخی به اوج شکوفایی خود رسید . هنر و معماری اسلامی ایران بیشترین جلوه های خود را وام دار معماری دوران تاریخی ، ( یعنی دوران هخامنشی ، اشکانی و ساسانی) است ( بوسایلی و شراتو ، ۱۳۷۶ : ۱۴ ؛ نیسی ، ۲۰۰۷: ۵۲ ؛ کاووسی ) .

 

c

۱- معماری دوران قاجار
معماری دوره قاجاریه،دچار دو گانگی است.از یک طرفی می خواهد،پایبند سنت های ایرانی ما قبل خود باشد و از طرفی دیگر ،تحت نفوذ معماری مغرب زمین قرار دارد.در این دوره معماری اصیل ایرانی ،رو به افول می نهد(مکی نژاد،۴۸:۱۳۸۸).اولین مرحله توسعه معماری مدرن ایران،نیز در همین دوره اتفاق می افتد.تزئینات وابسته به معماری ،در دوره ی قاجار اهمیت ویژه ای داشتند.کاشی کاری ،گچ بری،سنگ کاری،نقاشی روی گچ،آیینه کاری و نقاشی روی چوب،عمده تزئینات دوره قاجار را تشکیل می دهند.نقوش تزئینی عهد قاجار شامل اشکال انتزاعی اسلیمی و ختایی؛گل فرنگی(گل لندنی)،مناظر و شکارگاه،گلدان های پر از گل و مرغ ،تصاویر شاهان،درباریان و شاهزادگان،نقش شیر و خورشید و فرشتگان هستند.(مکی نژاد،۴۸:۱۳۸۸)

a

۲- خانه محمد تقی خان صوفی
خانه محمد تقی خان صوفی یکی از شاخص ترین خانه های قاجاری در یافت تاریخی شهر املش است که نظر فنون تزئینی بسیار غنی می باشد .تنوع تزئینات ،این خانه را به موزه ای برای نمایش هنر هنرمندان دوران قاجار و اوایل پهلوی بدل کرده است.این خانه که به محمد تقی خان ،از صاحب منصبان ایل صوفی در اواخر قاجار تعلق دارد ،در دو طبقه با زیر بنای ۷۸۰ متر و با استفاده از مصالحی همچون آجر ،چوب ،ملات آهک،ساروج و ساروج و سنگ ساخته شده است .پوشش بنا به صورت سفال سر می باشد ور خبام آن به صورت سه پشته و شیر سر می باشد. حیاط آن به صورت باغچه بندی بسیار زیبا و در وسط آن حوضی به شکل مستطیل وجود دارد.سر در ورودی بنا بسیار زیبا و پر کار است و در نمای جنوبی خانه ۱۱قاب کاشی کاری شده مشاهده می شود.در داخل بنا هم گچ بری هایی به صورت گل و بوته و اسلیمی قرار دارد که به صورت تزئینات روی شومینه ها و هم چنین بر روی دیوار و دور سقف دیده می شود .این اثر در تاریخ ۱۰/۰۷/۱۳۸۰ به شماره ۴۰۱۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است .

گچ بری
از گچ بری های داخل خانه محمد تقی خان صوفی می توان به نقوش نیمه برجسته با طرح های اسلیمی و یا به شکل گل و بوته که به شکل گچبری های نمادین جلب توجه می کند اشاره کرد و این تزئینات را در شاه نشین ،در نمای جنوبی خانه ،دور سقف و شومینه مشاهده می کنیم .
کاشی کاری
نقاشی های روی کاشی های هفت رنگ (گل+لعاب )در ابعاد ۱۷*۱۷ سانتی متر ۱۷ که در ۱۱ قالب در رنگ های زمینه ی آبی ،قرمز،زردو سبز بر روی کاشی های لعاب داده شده نمایان هستند.ویژگی های مشترک تصاویر قرار گرفتن در داخل کادری با حاشیه اسلیمی های گیاهی از نوع دهان اژدری خرطومی می باشد.این نقاشی ها اثر شخصی به نام حاج یوسف در سال ۱۳۲۶ که بر روی کاشی ها این تاریخ ثبت شده بودترسیم شده است.از جمله ویژگی های این نقاشی اهمیت نقاشی به نوع پوشش افراد و تا حد زیادی شبیه به اربابان و مالکان اوایل دوره قاجار می باشد.وجود کلاه های پشمی و قبایی بر روی شانه افتاده و شالی که به کمر بسته شده ازویژگی های نقاشی های دوره قاجار است که جلب توجه می کند.

b

۴-۳ چوبکاری
از هنر چوبکاری در ساخت در ،پنجره بنا استفاده شده که این هنر در فضای شاه نشین بنا به صورت ارسی به اوج خود رسیده است.
۴-۴-تزئینات سر در ورودی
اجزای سر در شامل :یک چهار چوب و قالب های روی آن بوده است.دو قاب مستطیل در پهلو و یک قاب مستطیل در بالای در ،در نمای داخلی دوشیر گچ بری شده در بالای در قرار داردو در قاب های مستطیلی در سر در خرده سنگ های رنگی مشاهده می شود
که نوعی موزاییک کاری نامیده می شود .

 

d

 

 

لینک کوتاه : https://rankoohnews.ir/?p=13761

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 1در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۱
  1. آقا این ثبت ها چه فایده دره؟؟ مردم بدبخت خانه وزمین ثبت کنید بنده خداها را گرفتار در رفتار کنید نه وام نه….چی ثبتی

قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.