چای شما

تاریخ انتشار : ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ در ۲:۰۱ ب.ظ , کد خبر:   65551
گزارش مکتوب…از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
تولید وبازرگانی چای،با وجود نگاه حمایتی دولت در سالهای اخیر، باز هم با چالشها وموانعی روبروست.
به گزارش رانکوه نیوز به نقل از  خبرگزاری صدا وسیما، مرکز گیلان « از کشور هفتاد و دو ملت آمده ام. حدود ۱۱۰سال از آمدنم به ایران می گذرد، درگذر ایام، بلاهای زیادی بر سرم آمده؛ از گرد پیری ای که بر سرم نشسته گرفته، تا رها شدن به حال خود و از بین رفتن و فروش رویشگاه ها و تبدیل آنها به ویلاهای مجلل. از اینها که بگذریم به آفات و بیماری می رسیم که سالهاست بلای رگ و ریشه و تن و بدنم شده. »این شرح حال بوته های چای شمال کشور است که اگرچه آفات “کـَنه، شپشک آردآلود و شته” تقریبا مهمان همیشگی برخی باغ های آن است اما بیشتر از همه، از بیماری ” نـِماتـُد مولد زخم ریشه چای” که تیشه به ریشه این گیاه همیشه بهار می زند، زخم خورده است.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
بلایی که به گفته معاون پژوهشی پژوهشکده چای کشور با جا خوش کردن در رگ و ریشه گیاهان، اگرچه به اندام های مختلف گیاهان حمله می کند اما در گیاهانی چون چای بیشتر از همه، ریشه های گیاه را هدف می گیرد.
دکترعلی سراجی در تشریح این بیماری با بیان اینکه ” نـِماتـُدها ” کرم های گردی هستند که با نیش خود بافت های گیاهی را سوراخ می کنند گفت: این بیماری با وارد کردن نیش خود در سلول های آسیب دیده گیاه، افزون بر اینکه راه ورود مناسبی را برای دیگر عوامل بیماری زا، ازجمله قارچ فوزاریوم فراهم می کند، با تغذیه از قسمت سطحی ریشه ها و تولید زخم وبافت مردگی یا “نِکروز” باعث کم شدن حجم ریشه، کاهش رشد، کوچک ، قهوه ای و چرمی شدن برگ های چای، کاهش ارتفاع بوته، خزان و لخت شدن شاخه ها و درنهایت باعث از بین رفتن بوته های چای می شود.
 وی کاهش رشد رویشی یا سبزینه ای بوته های چای در بهار و تابستان و افزایش تولید گل و بذر در پاییز را هم از دیگر نشانه های بوته های چای آلوده به ” نـِماتـُد مولد زخم ریشه چای” دانست.
معاون پژوهشی پژوهشکده چای کشور می گوید: شاید در سال ۶۸ که اولین نشانه های این بیماری در نهال های وارداتی ایستگاه تحقیقات چای سیاهکل شناسایی شد، کسی فکرش را هم نمی کرد که روزگاری، بیماری” نـِماتـُد مولد زخم ریشه چای”  آنقدر در باغهای چای، ریشه بدواند که ۶۱ درصد باغ ها را به زیر چتر آلودگی خود ببرد. آفتی که در آلودگی های شدید، کاهش۸۰ درصدی محصول هر بوته ی آلوده چای را در پی دارد.
دکتر علی سراجی افزود: ” نـِماتـُد ِمولد ِ زخم ریشه چای” براحتی از طریق نهال ها و خاک آلوده ای که به ادوات کشاورزی و پای حیوان و انسان چسبیده باشد، قابل انتقال و انتشار است.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
وی نوسازی باغهای چای و جایگزینی نهال های جدید، جلوگیری از کاشت درختان میوه از قبیل سیب، گلابی، به  و مرکبات را که به عنوان میزبان عمل می کنند، شناسایی و محصور کردن قطعات آلوده در باغ های چای، تقویت ِخاکِ باغ های آلوده با کودهای آلی چون ضایعات پوسیده چای، کود دامی پوسیده ، کود سبز، استفاده از کودهای پتاسیمی و مخلوط آهک و کودهای معدنی چون کَل سیت یا دولومیت، انجام شخم های تابستانه، مبارزه با علف های هرز میزبان و از بین بردن بوته های آلوده ومسن را از مهم ترین راهکارهای مقابله با این بیماری گیاهی عنوان کرد. راهکارهایی که به عقیده معاون پژوهشی پژوهشکده چای کشور، آنقدرها که باید کاربردی نشده و به کار گرفته نشده است.
این دارنده مدرک دکترای تخصصی بیماری شناسی گیاهی می گوید: اگر روند افزایش سطح آلودگی این بیماری به همین منوال پیش رود و مقابله با آن هم با همین روند کند ادامه یابد، پیش بینی می شود تا حدود ۵۰ سال دیگر، شاهد آلودگی همه باغهای چای باشیم.
اما در حالی که معاون پژوهشی پژوهشکده چای کشور می گوید؛ حدود ۶۱ درصد باغ های چای کشور از بیماری “نِماتد مولود زخم ریشه چای” زخم خورده است و آنقدرها که باید روشهای مقابله با این بیماری به کار گرفته نشده، رییس سازمان چای کشور اقدامات انجام شده برای نجات باغهای چای را از دست این بیماری، مثبت ارزیابی کرده و می گوید: سالانه حدود ۴۰ جلسه باحضور کارشناسان سازمان چای و پژوهشکده چای کشور، درمناطقی که باغهای چای آن آلودگی بیشتری دارند برگزار می شود که در این جلسات، راهکارهای مقابله با این بیماری، به حدود هزار و ۶۰۰ چایکار آموزش داده می شود و باغداران برای اینکه محصول بهتر و بیشتری به دست بیاورند اغلب این راهکارها را به کار می گیرند.
محمد ولی روزبهان با بیان اینکه حدود ۳۰ درصد باغهای چای گیلان و مازندران بصورت لکه ای، اما جدی، با این مشکل مواجهند، می گوید: براساس بررسی های انجام شده، حدود ۴ تا ۸ درصدمحصول سالانه این باغهای آلوده، معادل حدود ۲هزار تن برگ سبزچای، به علت مبتلا بودن به این بیماری از بین میرود.
وی مهم ترین علت شیوع این بیماری را استفاده بیش از حد از کود اوره می داند و می گوید: اگرچه “نماتد مولد زخم ریشه چای” همراه همیشگی باغهای چای است و فقط زمانی که جمعیت آن مانند شاخص میزان آلودگی هوا از حد مجاز عبور کُنـَد، یک بیماری جدی تلقی می شود، اما نباید فراموش کرد کاهش اثرگذاری آن بر کیفیت و کمیت محصول، مستلزم انجام همیشگی اقدامات کنترلی از جمله کاهش مصرف کود اوره  است که به چایکاران آموزش داده می شود.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چایرییس سازمان چای کشور با بیان اینکه پهنه بندی ومشخص شدن وضعیت حاصلخیزی وجزییات فیزیکی و شیمیایی خاکِ باغ های چای، از پارسال از طریق صندوق حمایت از توسعه صنعت چای کشور و با همکاری پژوهشکده چای آغاز شده و در مراحل پایانی قرار دارد گفت: این کار به شناسایی وضعیت مناطق آلوده  و تعیین و اعمال راهکارهای کنترلی بیماری ها، کمک شایانی می کند.
اگرچه بیماری “نماتد مولد زخم ریشه چای” مثل خوره، مواد غذایی موجود در ریشه را می خورد و انرژی و توان بوته های چای را از آنان می گیرد، اما فراموش نکنیم سالهاست، آفات دیگری توان تولید و بازرگانی این محصول را گرفته که با اختصاص اعتبارات، برنامه ریزی و اقدام به موقع از بین رفتنی است. اگرچه بر اساس اعلام رییس سازمان چای کشور دولت در لایحه بودجه سال ۸۹، برای نخستین بار، برای رونق صنعت چای، ردیف اعتباری ویژه در نظر گرفت و مجلسی ها هم مصوب کردند ، اما با وجود آثار خوبی که این اعتبارات در زمینه تولید و احیای باغ های چای داشته، هنوز بوته های چای و چایکاران نیازمند توجه بیشترند.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
محمد ولی روزبهان افزود: در کنار استفاده از اعتبارات صندوق چای و همچنین محل اعتبارات یارانه ای دولت، عواملی چون اختصاص ردیف اعتباری ویژه و افزایش نرخ خرید تضمینی برگ سبز چای، در ۷سال گذشته، باعث شد؛ افزون بر احیای حدود ۴ هزار هکتار باغ چای، درآمد چایکارن نیز از حدود ۳۹میلیارد تومان در سال ۸۹ به ۲۰۳ میلیارد تومان در زمان کنونی، افزایش یابد.
وی با بیان اینکه بیشترین آثار رونق تولید چای از سال۹۳ و با اعطای تسهیلات بهزراعی ملموس تر شده گفت: پارسال هم برای نخستین بار، حدود ۱۰میلیارد تومان تسهیلات با ۴ درصد کارمزد و بازپرداخت ۵ ساله، برای بهسازی و توسعه کارخانجات چای اعطا شد.
رییس سازمان چای کشور با بیان اینکه امسال حدود ۱۰۸هزار تن برگ سبزچای از۵۵هزار چایکار گیلان و مازندران خریداری شد  گفت: اگرچه از ۳ سال پیش تا پارسال میزان تولید برگ سبز چای از۶۴ هزار تن به ۱۳۹هزار تن رسید اما به دلیل کاهش بارندگی ها امسال این میزان به ۱۰۸هزار تن کاهش یافت.
محمد ولی روزبهان در پاسخ به این سوال که سازمان چای برای رفع عطش باغ های همیشه سبز چای در مواقع خشکسالی که یکی از دلایل مهم کاهش محصول سالانه است، چه تدابیری اندیشیده؟ با بیان اینکه سازمان چای، چایکارانی را که باغهای شان در معرض خطر کم آبی است، شناسایی و برای دریافت یارانه آبیاری تحت فشار که از محل صندوق توسعه ملی تامین می شود، به سازمان جهاد کشاورزی معرفی  می کند گفت: تا پارسال با اعطای یارانه به چایکاران ، توانستیم حدود ۴۰۰هکتار باغ چای را به سیستم آبیاری تحت فشار یا شبکه آبیاری بارانی مجهز کنیم و قرار است تا پایان امسال در ۳۰۰ هکتار دیگر از باغ چای هم  این کار انجام شود.
وی خرد و کوچک بودن باغهای چای، قرار گرفتن بیشتر باغها در ارتفاعات و دسترسی نداشتن به منابع آبی و محدودیت صدور مجوز حفر چاه را از مهم ترین موانع اجرای طرح سیستم آبیاری تحت فشار و از دلایل کم بودن وسعت باغهایی که به این سامانه مجهزند عنوان کرد.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
رییس سازمان چای کشور می گوید : امسال راهکار دیگری را امتحان کرده ایم و بصورت آزمایشی در نیم هکتار از باغهای چای دربازکیاگوراب لاهیجان، سیستم آبیاری قطره ای را اجرا کرده ایم که درصورت نتیجه بخش بودن ِاین کار، این طرح را در باغهای چای اجرایی خواهیم کرد.
محمد ولی روزبهان معتقد است با وجود اقدامات انجام شده برای احیای صنعت چای، باز گره ها و موانعی بر سر راه قرار دارد که با افزایش حمایت های مالی برای بهزراعی و افزایش تولید و همچنین اتخاذ ساز و کارهایی برای افزایش قدرت رقابت پذیری و رونق چای تولید داخل، حل شدنی است.
اما این روزها که لایحه بودجه ۹۷در بهارستان بررسی می شود، انتظار می رود نمایندگان استان های چایخیز در بررسی های خود، سهم عمده ای برای چای در بودجه سالانه قائل باشند تا حدود ۵۵هزار خانوار چایکار گیلان و مازندران که سفره های شان از طریق این بوته های سبز رنگین می شود، روی خوش روزگار را ببینند و به نان شب شان، محتاج نباشند.
نماینده مردم لنگرود در مجلس شورای اسلامی-که حوزه انتخابیه اش یکی از شهرستانهای چای خیز است – سهم ردیف وِیژه اعتباری چای را برای امسال حدود ۱۰۰ میلیارد تومان، معادل سهم پارسال، اعلام کرده و می گوید : سهم ردیف اعتباری هر سال، بر اساس میزان تولید برگ سبز چای سال گذشته و نرخی که شورای اقتصاد برای خرید تضمینی مشخص می کند، تعیین می شود اما در صورت نیاز به اعتبارات بیشتر برای رونق صنعت چای، این سهم با استفاده از محل های دیگر اعتباری ازجمله ردیف عام سرفصل پرداخت یارانه محصولات کشاورزی تامین می شود.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
مهرداد لاهوتی در تشریح این موضوع افزود: اگرچه پارسال ۱۰۰میلیارد تومان ردیف  اعتباری به چای اختصاص یافت اما با استفاده از دیگر ردیف های اعتباری حدود ۱۲۲ میلیارد تومان در این خصوص جذب شد.
وی با تاکید بر اینکه اختصاص اعتبارات بیشتر حوزه صنعت چای، منوط به افزایش میزان تولید سالانه برگ سبزچای است؛ معتقد است متولیان حوزه تولید چای، باید برای افزایش میزان تولید و اقتصادی کردن این کار بکوشند.
درحالی که رییس سازمان چای کشور از جذب اعتبارات صندوق توسعه ملی برای توسعه سسیتم آبیاری تحت فشار در باغهای چای می گوید، اما نماینده لنگرود در مجلس شورای اسلامی ازاینکه تاکنون هیچ اعتباری از محل این صندوق در گیلان جذب نشده انتقاد می کند و از مسئولان می خواهد برای جذب بخشی از ۳۰۰میلیون دلار اعتباری که دولت هرسال از محل این صندوق برای این کار اختصاص داده، تلاش کنند.
مهرداد لاهوتی از اینکه بازرگانی چای، از حوزه اختیارات سازمان چای خارج است و درحال حاضر در اختیار معاونت بازرگانی وزارت جهادکشاورزی است هم گلایه کرد و گفت: از آنجا که سازمان چای، بیشتر با امور چای و چایکاری درگیر است، این کار باید به این سازمان سپرده شود و نمایندگان استان های چایخیز بارها این موضوع را تذکر داده و به شدت پیگیر واگذاری امور بازرگانی چای به سازمان چای هستیم.
گزارش مکتوب...از بیماری گیاهی تا ناخوش احوالی صنعت چای
وی قاچاق چای را هم مزید بر علت می داند و با بیان اینکه بر واردات چای هم مدیریت لازم اعمال نمی شود افزود: در نشست اخیر مجمع نمایندگان گیلان با معاون اول رییس جمهور، یکی از درخواست های مهم نمایندگان، کاهش، نظارت و کنترل بیشتر بر واردات چای بود که قول های مساعدی در این باره داده شد.
کوتاه سخن اینکه : با وجود کشیده شدن دست ملاطفت دولت بر سر چایکاران با اختصاص ردیف اعتباری ویژه و اقدامات سازمان چای از مقابله با بیماری های گیاهی گرفته تا رفع موانع تولید و زنده کردن باغهای بی جان و رها شده، باز هم متناسب نبودن قیمت برگ سبزچای باهزینه های تولید و تورم، قدیمی بودن باغهای چای و کم بودن توان بوته های پیر چای، اشباع بازارهای داخلی از انواع چای خارجی، قاچاق و فراهم نبودن بستر فروش چای خشک و ازهمه مهم تر پرداخت با تاخیر مطالبات چایکارن، حکایتی است که همچنان باقی است. البته برخی نمایندگان، جذب بیشتر و استفاده بهینه از اعتبارات موجود برای افزایش توان تولید چای، سپردن امور بازرگانی این محصول به سازمان متبوعه اش و نیز مدیریت بیشتر بر واردات این نوشیدنی پرطرفدار ایرانی را شاه کلید حل مشکلات صنعت چای می دانند.نگارندگان : کبرا اجدادی و مریم امدادی

بنر-رانکوه-نیوز-ادامه-مطلب.

نظر دهید